zaterdag 17 februari 2018

Waarom een zero waste lifestyle?

Afval is niet iets nieuws, mensen hebben in de loop der tijd altijd al afval geproduceerd. Vroeger bestond afval overwegend uit organisch materiaal, zoals etensresten, stof en papier. Er werd veel gedaan aan hergebruik en reparatie van spullen omdat de meeste mensen leefden in armoede. Bijna niets werd weggegooid.
Sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw is er veel veranderd. Na de Tweede Wereldoorlog brak een tijd aan van economische groei, waardoor ook de hoeveelheid afval enorm toenam. De samenstelling van ons afval is sindsdien ook uitgebreid met grote hoeveelheden anorganisch materiaal zoals plastic. In Nederland zorgen we per persoon voor gemiddeld 550 kilo (!) afval per jaar. 

We leven nu echt in een wegwerpmaatschappij, waarin ongeveer de helft van al het plastic dat geproduceerd wordt, voor eenmalig gebruik is. Vooral in een supermarkt zie je dat werkelijk alles verpakt zit; zelfs groente en fruit, die al een verpakking van zichzelf hebben, worden verkocht in een laag plastic. Het grootste deel van ons afval bestaat dan ook uit verpakkingsmateriaal van levensmiddelen. Jaarlijks wordt wereldwijd ongeveer 260 miljoen ton nieuw plastic aangemaakt en wereldwijd worden er maar liefst 1 biljoen (1000 miljard) plastic tasjes per jaar gebruikt! Cijfers waar ik helemaal naar van word.
Tegenwoordig wordt ook veel plastic in kleding(stoffen) verwerkt 
(fleece, nylon, acryl, polyester). Bij het wassen laten deze stoffen minuscule plastic vezels los. Deze kleine stukjes plastic passeren rioolwaterzuiveringsinstallaties en stromen zo de zee in. Ook zitten er microplastics in sommige verzorgingsproducten zoals shampoo en tandpasta.

Het afvalprobleem wordt naar mijn idee door heel veel mensen onderschat. Afval is belastend voor het milieu, het vervuilt de lucht, het water en de bodem, en de verwerking ervan kost energie. Afval is niet weg wanneer je het aan de straat zet en het netjes opgehaald wordt door de afvaldienst, het is alleen uit het zicht. Enorme bergen met afval moeten worden verwerkt, verbrand.

Plastic afval kan ook in de natuur terechtkomen en stroomt naar zee via rivieren en kanalen. Daardoor ontstaat de zogenaamde ‘plastic soep’: gigantische ‘eilanden’ van plastic die ontstaan door zeestromingen. Op alle stranden ter wereld tref je aangespoeld plastic aan. Het meeste plastic is niet afbreekbaar, het vergaat niet, maar valt op den duur uiteen in steeds kleinere stukjes. Allerlei dieren die in of van de zee leven zien plastic afval voor voedsel aan. Sommige vissen eten kleine stukjes plastic op omdat ze ze aanzien voor visseneitjes. Op die manier dringt het vaak giftige afval onze voedselketen binnen, wat weer schadelijke effecten heeft op onze gezondheid. In de magen van de Noordse stormvogel wordt vrijwel altijd plastic aangetroffen. Dieren die te grote stukken plastic binnenkrijgen kunnen verhongeren en uiteindelijk sterven wanneer dat plastic hun maag-darmstelsel afsluit. Ook kunnen dieren zoals schildpadden, dolfijnen en zeehonden verstrikt raken in plastic (zoals visnetten) en daardoor sterven. De oceanen bestrijken 72 procent van het aardoppervlak en ze zijn van essentieel belang voor het leven op aarde. Hierdoor is plastic afval een grote milieuramp aan het worden. Het is bijna onmogelijk om de oceanen en zeeën schoon te krijgen, dus is het cruciaal om te voorkomen dat ze nog sterker vervuild raken. 

Toen de gemeente Baarn, waar ik woon, een paar jaar geleden begon met het scheiden van plastic afval werd mij pas echt duidelijk hoeveel we daarvan met z’n allen produceren. Langs de hele straat lagen elke twee weken enorme zakken vol plastic en ik schaamde me gewoon voor de hoeveelheid van mijn eigen gezin. Plastic kun je natuurlijk beter inzamelen en recyclen dan weggooien, maar dan is het nog niet echt milieuvriendelijk. Eerst moet al het plastic worden vervoerd in vervuilende vrachtwagens en daarna heb je energie en chemicaliën nodig om van oud plastic weer nieuw plastic te maken. De beste keuze is daarom om plastic en andere nutteloze verpakkingen niet te gebruiken. 
Vanaf de dag dat ik actief begon met het verminderen van ons afval verbaasde ik me erover hoe makkelijk het eigenlijk was. Binnen een paar dagen zag ik al resultaat; het was een vreemd gezicht, die prullenbak die maar niet vol raakte.

In het begin was het een beetje wennen omdat je goed voorbereid op stap moet gaan voor de boodschappen, en het was zoeken naar winkels waar ik onverpakte producten kon kopen, maar na een tijdje werd het normaal; ik kan me bijna niet meer voorstellen dat ik ooit anders heb geleefd! Het is een levensstijl waarvan ik de smaak snel te pakken had en die ik makkelijk volhoud omdat hij zo veel voldoening geeft. Ik heb een druk leven met drie kinderen en tijd voor mezelf is iets waar ik echt moeite voor moet doen. Zelfs nu we anderhalf jaar verder zijn, blijft het leuk om thuis te komen met boodschappen zonder verpakking. Pure en gezonde producten, en dat zonder al te veel extra tijd en moeite!

Ik kan iedereen aanbevelen om te proberen minder afval te produceren. Je hoeft er niet rijk voor te zijn, want door een bewustere manier van inkopen en het zelf maken van gerechten en schoonmaakmiddelen kom je uiteindelijk zelfs goedkoper uit. Je hoeft natuurlijk niet gelijk voor zero waste te gaan, want alle beetjes helpen. Verwacht niet dat je binnen één week helemaal om bent, het heeft bij mij ook een tijdje geduurd voordat ik bijna geen afval meer had. Als je aan de slag gaat, doe dit dan stap voor stap en niet te gehaast. Dit blog staat vol praktische tips waarmee je gelijk aan de slag kan gaan. Succes! 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten